Woordenlijst

CAT-tool (Computer Assisted Translation)


Een CAT-tool helpt taalkundigen en projectmanagers niet alleen hun productiviteit maar vooral ook de mate van consistentie van de vertalingen te verhogen. Er zijn nog steeds menselijke vaardigheden nodig om de klus te klaren, maar de vertaler wordt ondersteund door computertechnologie om het aantal herhaalde handelingen te verminderen.

Bestandsvoorbereiding


Niet alle bronbestanden zijn direct geschikt om te worden vertaald. Een goede vertaling begint bij een goede bron. Bestandsvoorbereiding is het verbeteren van het brontekstbestand om zo problemen verderop in het vertaalproces te voorkomen. Dit houdt bijvoorbeeld in:

  • het corrigeren van typefouten en onjuiste interpunctie
  • het corrigeren van onjuiste harde returns (de vloek voor elke CAT-tool!)
  • het kijken of de boodschap niet voor meerdere uitleg vatbaar is en dit afstemmen met onze opdrachtgever
  • het opsporen van mogelijke taalproblemen

Een uur bestandsvoorbereiding voorafgaand aan de vertaling kan vele uren herstelwerkzaamheden achteraf voorkomen!


Lights-out workflow


Volgens de officiële definitie bestaat een lights-out workflow uit een volledig geautomatiseerd werkproces, waarbij ruwe materialen het bedrijf binnenkomen en een gereed product zonder enige menselijke interventie het bedrijf verlaat. In de vertaalbranche, waar ten minste een deel van het product creatieve menselijke input vraagt, verwijst het begrip lights-out workflow naar een proces waarbij geen menselijk handelen nodig is om het werk van de ene processtap naar de volgende te brengen. Met andere woorden: nadat een bronbestand in het systeem automatisch van de klant is overgedragen aan een vertaler uit de vooraf geselecteerde pool, wordt het werk van de vertaler automatisch doorgegeven aan de revisor, vervolgens aan de reviewer en uiteindelijk weer terug aan de klant – zonder dat hier een projectmanager aan te pas komt.

Bij Attached stelt een lights-out workflow ons in staat onze aandacht te richten op wat wij het beste doen: spelen met taal en onze klanten helpen hun lokale doelgroepen te bereiken. Door het gebruik van onze Attached-portal, waarin de meeste administratieve werkzaamheden en projectmanagementtaken volledig zijn geautomatiseerd, kunnen we ons concentreren op het ondersteunen van onze klanten door inzet van onze creativiteit, talenkennis en communicatieve vaardigheden.


Lokalisatie


Lokalisatie wordt soms gebruikt als synoniem voor een vertaling, maar eigenlijk komt er nog iets meer bij kijken: naast het presenteren van een bepaalde boodschap in een andere taal, wordt de presentatie ook aangepast aan de cultuur of het land van de doelgroep. Voorbeelden hiervan zijn het wijzigen van eenheden uit het metrieke naar het imperiale stelsel en het omrekenen van bedragen naar de lokale valuta. Tijdens dit proces adviseren wij onze klanten ook rekening te houden met bijvoorbeeld kleuren en beelden die worden gebruikt om een boodschap te illustreren – de effectiviteit van uw boodschap staat of valt bij het gebruik van de juiste (of verkeerde) illustratiematerialen.

Localisation Maturity Curve


De Localisation Maturity Curve© is een pad dat bedrijven volgen om hun communicatieprocessen zodanig te verbeteren dat zij uiteindelijk de juiste mate van afstemming op de lokale markt hebben bereikt. De gebruikelijke stadia die een bedrijf doorloopt op weg naar de beste mate van afstemming zijn: reactief, herhaalbaar, beheerst, geoptimaliseerd en transparant.
© Common Sense Advisory

Machinevertaling


Een computervertaling, of machine translation (MT), is een automatische vertaling die wordt gegenereerd door een speciaal programma zoals Google Translate, Iconic Translation Machines of zelfs door een op maat gemaakt programma. Mede dankzij de geavanceerde opties van Neural Machine Translation liggen de dagen waarin MT echt alleen maar slordige resultaten opleverde achter ons. In veel talen zijn machinevertalingen echter nog steeds verre van perfect. Dit neemt niet weg dat machinevertalingen wel al op veel verschillende manieren kunnen worden gebruikt. Zo kunnen ze u een globaal beeld geven van waar een tekst over gaat, kunnen ze gebruikt worden voor de vertaling van catalogi met nagenoeg uitsluitend feitelijke gegevens of kunnen ze dienen als bronbestand voor post-editing door een professionele taalkundige.

Vertalingen door native speakers


Een vertaling door een native speaker is een vertaling die gemaakt wordt door een taalkundige van wie de moedertaal gelijk is aan de doeltaal. Alle vertalingen die Attached levert, zijn gemaakt door moedertaalsprekers, van wie de meerderheid bovendien woont en werkt in het land waar de doeltaal wordt gesproken. Zo kunnen wij ervoor zorgen dat ons werk hedendaags taalgebruik bevat en de lokale doelgroep dus het best aanspreekt.

Review


Tijdens een review, die normaal gesproken op een revisie volgt, beoordeelt een taalkundige de vertaling als een opzichzelfstaande tekst. Zo kunnen we ervoor zorgen dat de tekst niet alleen een getrouwe weergave is van de brontekst, maar dat deze ook soepel leest en niet als een vertaling klinkt. Bovendien kan de content in dit stadium nog verder worden geperfectioneerd en afgestemd op een bepaalde doelgroep (bijvoorbeeld mensen met een bepaald beroep, van een bepaalde leeftijd, enz.).

Revisie


Hoewel vertalers soms natuurlijk net superhelden zijn, blijven het toch mensen. Daarom moeten vertalingen voor publicatie of verdere verspreiding altijd nog worden gecontroleerd. Een revisie is het proces waarbij een (andere) taalkundige de vertaling controleert op:

  • interpretatie
  • spelling
  • grammatica
  • interpunctie
  • volledigheid

Tijdens deze controle wordt de brontekst naast de vertaling gehouden. Daarom wordt ook wel gesproken van een “tweetalige controle”.


Sanity check


De exacte betekenis van het concept “sanity check” is afhankelijk van de context waarin het wordt gebruikt. In de communicatiebranche verwijst het naar de laatste controle van de tekst en opmaak voorafgaand aan publicatie. Deze controle bestaat gewoonlijk uit een check op de plaatsing van afbreekstreepjes, lengte van de tekst (met name van kopteksten), hyperlinks, etc.

Beëdigde vertaling


Vertalingen van documenten die voor formele doeleinden worden gebruikt, moeten doorgaans worden gecertificeerd door een beëdigd vertaler. Een beëdigde vertaling bevat de handtekening en officiële stempel van een beëdigd vertaler, met daarbij zijn of haar verklaring dat de vertaling een getrouwe weergave is van de tekst in de oorspronkelijke taal.

Term base


Een term base is een meertalige woordenlijst die in vertaalprogramma‘s kan worden gebruikt. Meestal stellen we een dergelijke terminologielijst samen met onze klant op.

Transcreatie


Transcreatie is het proces waarbij tijdens het vertalen van de boodschap de tekst tegelijkertijd wordt herschreven en aangepast aan uw lokale doelgroep. In essentie blijft de boodschap natuurlijk ongewijzigd, maar de vorm verandert afhankelijk van wat uw beoogde lezers met een bepaalde culturele achtergrond beter aanspreekt. Transcreatie wordt steeds vaker gebruikt in internationale marketing- en advertentiecampagnes, aangezien het voor veel adverteerders steeds duidelijker is dat hun uiteindelijke doel ligt in het raken van doelgroepen over taal- en cultuurgrenzen heen.

Vertaalgeheugen


Een vertaalgeheugen is een taalkundige database die tijdens het vertaalproces doorlopend segmenten van de vertaalde tekst opslaat voor toekomstig gebruik. Op die manier kan het hele vertaalteam productiever en consistenter werken.